Accueil
Termes religieux et rituels en usage dans la liturgie arménienne |
Հայ Եկեղեցւոյ Կրօնական և Ծիսական Եզրերու |
Հայերէն |
Phonétique |
Traduction |
Etres Divins - Sacrements - Rites |
||
Աստուածային Էութիւններ Ծէսեր |
||
| Անմահ | Anmah | Immortel |
| Աստուած | Asdvadz | Dieu |
| Արիւն | Ariun (aryun) | Sang (du Christ) |
| Բանն | Panen | Le Verbe |
| Գինի | Kini | Vin- transformé et sanctifié en sang du Christ |
| Եկեղեցական պաշտամունք | Yégéghétsagan bachdamounk | Liturgie (service en grec) |
| Խորհուրդ | Khorourt | Mystère,sacrement |
| Մկրտութիւն Կնունք | Meguerdoutioun, guenounk | Baptême |
| Դրոշն | trochm | Confirmation |
| Ապաշխարութիւն | Abachkharoutioun | Pénitence (confession) |
| Խոստովանութիւն | Khosdovanoutioun | Confession |
| Հաղորդութիւն | Haghortoutioun | Communion (Eucharistie) |
| Ձեռնադրութիւն | Tsérnatroutioun | Ordination |
| Ամուսնութիւն | Amousnoutioun | Mariage |
| Օծոում | Odzoum | Onction |
| Ծէս,արարողութիւն | Dzés, araroghoutioun | Rite, cérémonie |
| Կանոն | Ganon | Canon |
| Մեսիա | Méssia | Messie |
| Միածին | Miadzin | Enfant unique (monogène) |
| Մարդեղութիւն | Martèghoutioun | Incarnation |
| Մարրմին | Marmin | Corps (du Christ) |
| Յարութիւն | Haroutioun | Résurrection |
| Յիսսուս Քրիստոս | Hissous Kristos | Jésus-Christ |
| Պատարագ | Badarak | Sacrifice,offrande |
| Պաշտօն | Bachdon | Office |
| Պաշտամունք | Bachdamounk | Adoration, service religieux |
| Սուրբ | Sourp | Saint |
| Սուրբ Պատարագ | Sourp badarak | Divine Liturgie, Saint Sacrifice, Sainte Messe |
| Սուրբ Երրորդութիւն | Sourp yéghortoutioun | Sainte Trinité |
| Սուրբ Հոգի | Sourp hoki | Saint-Esprit |
| Վերջին ընթրիքը | Vértchine entrik | Dernier Repas, le Cène |
| Տէր,Տէրունական | Dér,dérounagan | Seigneur, du Seigneur (Dominical) |
| Փրկութիւն, Փրկիչ | Pergoutioun, perguitch | Rédemption-Sauveur,Rédempteur - ce qui rachète, qui sauve qqn. (au sens moral ou religieux) - rédimer, racheter (les pêcheurs) |
| Քրիստոնէական դաստիարակութիւն | krisdonéagan tasdiaragoutioun | Cathéchisme - instruction de la foi chrétienne. |
Parties de la Messe suivant leur déroulement séquentiel. |
||
Սուրբ Պատարագի բաժինները ըստ իրենց հետեւողական ընթացքին |
||
| Պատրաստութիւն | Badrastoutioun | Préparation |
| Զգեստաւորումն պատարագիչի | Ezkesdavoroumn (badarakitchi) | L'Habillement (du célébrant) |
| Լուացում պատարագիչի | Levatsoumn (badarakitchi) | Lavement des mains (du célébrant)Purification - Prière dite par le célébrant au moment où il se lave les mains avant la Consécration. |
| Խոստովանութիւն պատարագիչի | Khosdovanoutioun (badarakitchi) | Confession- Acte de contrition - Prière qu'on récite en confession |
| Նախամուտ | Nakhamoud | Accession |
| Առաջադրութիւն | Aratchatroutioun | Prothésis (le prologue...) |
| Պաշտօն ճաշու | Bachdon djachou | Synaxe,Office des Heures,Eucharistie,Liturgie de la parole |
| Խնկարկութիւն | Khengargoutioun | Encensement |
| Սկիզբ | Esguisp | Enarxis(ouverture de la liturgie) |
| Ժամամուտ | Jamamoud | Introït-chant d'introduction pour un service. |
| Մուտք ճաշու | Moudk djachou | Entrée de la Liturgie de la Parole |
| Երեքսրբեանն | Yérékserpiann | Le Trisagion |
| Ընթերցուածք ճաշու | Entertsevadz djachou | Lectures de la Parole |
| Հանգանակ Հաւատոյ | Hankanag havado | Profession de Foi, Credo |
| Աղօթք զկնի ընթերցուածոց Զկնի գրաբար | Aghotk ezgueni*entertsevadzots*ezgueni(krapar) | Prières après *les Lectures*Après |
| Կանոն սուրբ պատարագի | Ganon(sourp badarak) | Canon (de la sainte Messe) - partie de l'office contenant les paroles sacrementelles et les oraisons |
| Վերաբերութին ընծայից | Vérapéroutioun (endzayits) | Offrande, remise de dons |
| Մեծ Մուտք | Medz moudk | Grande Entrée |
| Արցակումն Երեխայից | Artsagoumn yérékhayits | L'envoi des Catéchumènes |
| Սրբասացութիւն | Serpassatsoutioun | Hagiodie - louanges des saints |
| Պատրաստութիւն ընծայից | Badrastoutioun (endzayits) | Préparation des dons |
| Մատուցում ընծայից | Madoustoum (endzayits) | Présentation (offrande) des dons Offertoire,oblat - tout ce qui est offert pendant la messe; pain bénit,cierge,quête... |
| Ողջոյն | Voghtchouyn | Oblation - acte du prêtre offrant à Dieu le pain et le vin qu'il doit consacrer |
| Համբոյր Ողջոյնի | Hampouyr voghtchouni | Salut |
| Խա ղա ղութեան | (khaghaghoutian) | Baiser de la paix |
| Գոհութիւն | Kohoutioun | Anaphore - répétition d'un mot ou d'une phrase antérieurs en vue d'un effet de renforcement. |
| Նախերգան | Nakhérkan | Prologue |
| Նախաբան | Nakhapan | Préface |
| Յիշատակ | Hichadag | Anamèse - partie du canon constituée par les prières à la mémoire de la Passion, de la Résurrection, de l'Ascension |
| Վերակոչում | Véragotchoum | Epiclèse - rappel, évocation |
| Յիշատակութիւններ | Hichadagoutiounér | Diptyques - Mémentos (intercessions) |
| Բարեխօսութիւն | Parékhossoutioun | Intercessions - action en faveur de quelqu'un. |
| Աղօթք Տէրունական Հայր Մեր | Aghotk dérounagan "Hayr mér" | Prière du Seigneur "Notre Père" |
| Խոնարհում | Khonarhoum | Inclination - action de s'incliner devat l'autel,se prosterner |
| Բարձրացում | Partsratsoum | Elévation - moment de la messe où le prêtre élève l'hostie |
| Փառաբանութիւն | Parapanoutioun | Doxologie - prière à la goire de Dieu. |
| Փառատրւթիւն | Paradroutioune | Glorification |
| Լրում | Leroum | Conclusion |
| Թաթախում | Tatakhoum | Intinction- action de tremper le pain dans le vin |
| Բեկում | Pégoume | Fraction - action de romprele pain Eucharistique avant de communier |
| Հաղորդութիւն, Ճաշակում | Haghortoutioune, djachagoume | Communion, Eucharustie -sacrement essentiel du chistianisme qui commémore et perpétue le sacrifice du Chrsit. Transsubstantation: changement de toute substance du pain et du vain en toute substance du corps et du sang de Jésus-christ |
| Սրբագործութիւն | Serpakordzoutioune | Consécration |
| Սրբագործել, Նուիրագործել | Serpakordzél, nevirakordzél | Consacrer-sanctifier - rendresacré en dédiant à un dieu, une divinité, bénir |
| Նախհաղորդական | Nakhaghortaran | Avant la Communion |
| Գոհաբանւթիւն | Kohapanoutioune | Action de Grâce (faveur ou bonté divine) |
| Արձակում | Artsagoume | Envoi |
| Աղօթք ի մէջ եկեղեցւոյ | Aghotk i métch yégéghétsvo | Prière au milieu de l'Eglise |
| Սուրբ Յովհան Ոսկեբերան | Sourp Hovhan vosképérane | Saint Jean Chrysostome (bouche d'or)- Docteur de l'Eglise (Antioche) |
| Վերջին Աւետարան | Vértchine Avédarane | Dernier Evangile (4èmè Evangile selon saint Jean) |
| Օրհնութիւն Արձակման | Orhnoutioune artsagmane | Bénédiction d'Envoi |
| Թողութիւն,ազատ արձակում | Toghoutioune, azade artsagoume | Rémission, pardon,absolution |
| Փրկութիւն, փրկագործութիւն | Pergoutioune, pergakordzoutioune | Rédemption,salut |
| Պաշտօն ննջեցելոց հանգստեան | Bachdone nentchétsélotse hankesdiane | Office des défunts- Requiem |
| Պաշտօն Հոգեհանգստեան | Bachdone hokéhankesdiane | Office pour le repos des âmes |
Ecritures saintes - Livres rituels et autres textes |
||
|
Սուրբ գրութիւն - Ծիսական
գիրքեր եւ այն բնագրեր
|
||
| Աստուածաշունչ | Asdvadzachountch | Bible - recueil de textes tenus pour sacrés par les religions juives et chrétiennes |
| Սուրբ Գիրք | Sourp kirk | Le saint Livre - Comprend l'ancien et le nouveau Testament |
| Աւետարան | Avédarane | Evangile - enseignement de Jésus-Christ - Chacun des livres de la Bible où la vie et la doctrinne de Jésus-Christ ont été consignées. |
| L'Evangile - Recuiel des quatre Evangiles canoniques ( semon saint Mathieu, saint Marc, saint Luc et saint Jean) | ||
| Աւետարանիչ | Avédaranitch | Evangéliste - Auteur de l'un des quatre Evangiles (Mathieu, Marc, Luc, Jean) |
| Ժամագիրք | Jamakirk | Bréviaire - Livre d'offices contenant les textes de base des offices quotidiens |
| Կտկարան | Guedaguarane | Testament |
| Հին և Նոր Կտակարան | Hin yév nor guedaguarane | l'Ancien et le Nouveau Testament |
| Alliance: nom des deux parties del'Ecriture Sainte (livres de l'ancienn et de la nouvelleAlliance) | ||
| Ancienne Alliance: Pacte entre les hébreux et Yahvéh, fondement de la religion juive. | ||
| Nouvelle alliance: Pacte entre Dieu et tous ceux qui reconnaissent le sacrifice du Christ, fondement du chistianisme. | ||
| Շարակնոց | Charagnotse | Livres d'Hymnes |
| Պատարագամատոյց | Badarakamadouytse | Livre de messe selon le calnedrier liturgique arménien |
| Սաղմոսարան (գիրք սաղմոսաց) | Saghmossarane (kirk saghmossatse) | Psaitier ( livre de psaumes) |
| Տաղարան | Dagharane | Livre des cantiques |
| Օրացոյց, տօնացոյց | Oratsouyste,donatsouytse | Calendrier rituel |
Sentiments religieux - Etats d'âme |
||
Հոգեւոր վիճակ - Կրօնական զգացումներ |
||
| Ապաշխարող, զղջացող | Abachkharogh,zekhtchatsogh | Pénitent, repentant |
| Բարեպաշտութիւն |
Parébachdoutioune | Piété, dévotion |
| Բարեխօսել |
Parékhossél | Inreceder |
| Դաւանանք, դաւանութիւն | Tavanank,( tananoutioune) | Profession de foi |
| Երկրպագել |
Yérgrbakél | Se prosterner, s'incliner, adorer |
| Թողութիւն շնորհել | Toghoutioune chnorél | Accorder le pardon |
| Հզօր | Hezor | Puissant |
| Հաւատք |
Havadk | Foi, croyance |
| Հաշտուիլ |
Hachdevil | Etre reconcilié |
| Մեղանչել |
Méghantchél | Pécher - commettre une faute |
| Մեղք |
méghk | Péché |
| Յաւիտենական |
Havidénagane | Eternel |
| Յանցանք |
Hantsank | Transgression |
| Ներել |
Nérél | Pardonner |
| Ողորմութիւն, բարեսրտութիւն | Voghormadzoutioune | Miséricorde |
| Ողորմել |
Voghormél | Avoir pitié |
| Վերհայեցութիւն | Vérhayétsoutioune | Contemplation |
| Տէր, ողորմիա՛ | Dér voghormia | Seigneur - aie pitié |
| Քաւել |
Kavél | Expier |
| Օրհնութիւն | Orhnoutioune | Bénédiction |
Mélodies - Chants - Récits - Expressions |
||
Ծիսական երգեցողութիւններ - Ընթերցւմներ - Արտայայտութիւններ |
||
| Ալէլուիա |
Alléluia |
Alléluia (cri de louange dans les psaumes) |
| Աղօթք, մաղթանք | Aghotk, maghtank | Prière, litanie |
| Աղօթք
Տէրունական "Հայր Մեր" |
Aghotk Dérounagane -"Hayr Mér" | Prière du Seigneur " Notre Père" |
| Աղօթք ի
ծածուկ, (լուռ) |
Aghotk ( i dzadzoug, lour) | Prière en secret ( à voix basse, en silence) |
| Ամէն |
Amen | Amen (oui,ainsi soit il, en vérité) |
| Բազկատարած
(աղօթք) |
Pazgadaradz (aghotk) | A bras ouvert (prière) |
| Բարձրաձայն |
Partsratsayne | A voix haute |
| Երգ, երգեցողութիւն (եկեղեցիի) | Yérk, yékétsoghoutioune | Chant, plain chant |
| Երգեհոնային |
Yérkéhonayine | Pour orgue |
| Եղանակ |
Yéghanag | Mode |
| Ընթերցուած |
Entertsvadz | Epitre, lecture |
| Թափօրի
շարական |
Tapori charagene | Hymne processionnelle |
| Թափօր |
Tapor | Procession |
| Ժամերգութիւն |
Jamérkoutioune | Heures canoniales (matines, vêpres) - office, service religieux |
| Իրիկուան
ժամերգութիւն |
Irigvan jamérkoutioune | Vêpres |
| Խաչակնքել |
Khatchaguenkél | Faire le signe de (la) croix |
| Խմբրգային | khempérkayine | Pour choeur |
| Ծիսերգութիւն |
Dziserkoutioune | Chant liturgique |
| Կացուրդ |
Gatsourt | Cantique |
| Հոգեւոր երգ,տաղ, Կացուրդ | Hokévor yérk, dagh, gatsourt | Cantique |
| Հրաւէր,
յորդոր |
Hravér,hortor | Invitation,exhortation |
| Մեղեդի |
Méghéti | Mélodie |
| Մեսեդի,
կցուրդ |
Méséti, guetsourt | Antienne - refrain repris par le choeur entre chaque verset d'un psaume. |
| Շարական, հոգեւոր երգ | Charagan, hokévor yérk | Hymne, cantique |
| Ովսաննա |
ovsanna | Hosanna- (de l'hébreu) acclamation religieuse dans les cérémonies, procession. |
| Պատուիրան |
Badviran | Commandement |
| Պրօսխումէ |
Broskhoumé | Proskhoumé (attention/écoutez) |
| Սաղմոս |
Saghmos | Psaume, psalmodie,psautier (livre de psaume) |
| Սաղմոսերգութիւն | Saghmosyérkoutioun | Antiphonaire - recueil de chant de l'office , des antiennes, selon le calendrier liturgique. |
| Տաղ |
Dagh | Ode |
| Տէրունական |
Dérounagan | Du Seigneur |
|
Լիդանիա աղօթք փրկագործուան (Տէր ողորմեա) |
Litania | Litanie - Prière liturgique où toutes les invocations sont suivies d'une formule brèves récitée (Seigneur, aie pitié) |
| Փոխ |
Pokh | Répons - chant sur les paroles empruntées aux Ecritures, executé par un soliste |
| Քարոզ | Karoz | Oraison, prêche, homélie (sermon), invitation |
| Օրդի (ոտքի, ուղիղ կանգնեցէք) | Orti | Orthi - debout |
Hiérarchie ecclésistique - Ordre religieux - Participants et servants aux cérémonies |
||
|
Կղերական
կարգ - Արարողութեանց մասնակցողներ եւ սպասարկողներ
|
||
| Աբեղայ |
Apégha | Prêtre |
| Առաքեալ | Arakial | Apôtre |
| Առաքելական | Arakélagan | Apostolique |
| Արքեպիսկոպոս |
Arkyébiskobos | Archevêque |
| Աւետարանիչ |
Avédaranitch | Evangéliste |
| Դպիր |
tbir | Clerc, enfant de choeur, chantre,choriste, acolyte |
| Դպրաց դաս | tbrats tas | Choeur |
| Եպիսկոպոս |
Yébiskobos | Evêque |
| Եկեղեցական, կղերական | Yégéghétsagan, gueghéragan | Ecclésiastique,religieux. |
| Երեխայ |
Yérékha | Catéchumène - personne qu'on instruit dans la foi chrétienne en vue du baptême |
| Թերահաւատ |
Térahavad | Incrédule. |
| Ժամկոչ |
Jamgotch | Bedeau - employé laïque préposé au service matériel et à l'ordre dans le lieu de culte. |
| Ժողովուրդ | Joghovourt | Peuple, assemblée,fidèles,paroissiens. |
| Լուսարար |
Loussarar | Sacristain - préposé à la sacristie et à l'entretien de l'église. |
| Ծայրագոյն վարդապետ | Dzarakouyn vartabéd | Archiprêtre |
| Կոյս |
Gouys | Vierge |
| Կաթողիկոս, Հայրապետ | Gatoghigos, hayrabéd | Catholicos, pontife |
| Հաւատացեալ |
Havadatsial | Coyant, fidèle |
| Հրեշտակ |
Hréchdag | Ange |
| Ճգնաւոր |
Djeknavor | Ermite, anachorète |
| Մարտիրոս |
Mardiros | Martyr |
| Մարգարէ | Markaré | Prophète |
| Ուղղափառ |
Oughapar | Orthodoxe |
| Պատարագիչ (քահանայ, եպիսկոս) | Badarakitch (kahana,yébiskobos) | Célébrant (officiant) la messe (prêtre,evêque) |
| Պատրիարք |
Badriark | Patriarche |
| Միաբանութիւն | Miapanoutiaoune | Congrégation - compagnie de prêtres, de religieux, de religieuses. |
| Մոմակալ |
Momagal | Porteur de cierge |
| Սարկաւագ, աւագ սարկաւագ | Sargavak, avak sargavak | Diacre, archidiacre |
| Սրբազան |
Serpazane | Sacré - titre donné aux évêques arméniens |
| Սպասարկող
(սեղանի, խորանի) |
Esbassargogh (séghani, khorani) | Acolyte - clerc servant à l'autel |
| Սրոբէ
(սերոբէ) |
Sropé(sérovpé) | Séraphin -ange de la 1 ère hiérarchie représenté par trois paires d'ailes. |
| Վարդապետ |
Vartabed | Prêtre célibataire (régulier) |
| Վանական, միաբան | Vanagan, miapane | Moine, membre d'une congrégation. |
| Տիրացու |
Diratsou | Clerc, candidat à la prêtrise. |
| Քահանայ |
Kahana | Prêtre marié (séculier) |
| Քրոբէ
(քերոբէ) |
Kropé(kérovpé) | Chérubin - ange de 2 nd rang de la 1 ère hiérarchie représenté avec une tête d'enfant avec des ailes. |
| Քշոցակալ | Kechotsagal | Porteur d'éventail. |
Calendrier liturgique - Fêtes religieuses principales dans l'ordre calendaire. |
||
Գլխաւոր տօնական օրեր ըստ ծիսական օրացռյցի կարգին |
||
| Յիսնակ | Hisnag | Avent (période de préparation de Noël |
| Ծննդեան Ճրագալոյց | Dzenantiane djerakalouyts | Veille de Noël |
| Ծննդեան, Ծնունդի տօն, Սուրբ Ծնունդ | Dzenount | Nativité, Noël. |
| Աստուածայայտնութիւն | Asdvadzahaydnoutioune | Epiphanie, Théophanie |
| Անուանակոչութիւն | Anvanagotchoutioune | Dénomination |
| Բուն Բարեկենդան | Poune pargéntan | Carnaval - 1er Dimanche de Carême |
| Պահք | Bahk | Jeune ( abstinence partielle), carême |
| Մեծ Պահք | Medz bahk | Grand Carême (période de 46 jours, de mardi-gras à Pâques) |
| Ծոմ | Dzom | Jeûne (abstinence totale) |
| Արեւագալի Ժամերգութիւն | Arévakali jamérkoutioune | Heures canoniales (matines, vêpres) - hymne spéciale chantée avant Pâques |
| Տեառնընդառաջ | Diarentaratch | Présentation du Christ aau Temple - Chandeleur |
| Ծաղկազարդ | Dzaghgazarte | Rameaux - entrée du Chrst à Jérusalem |
| Միջինք | Mitchink | Mi-Carême |
| Աւագ Շաբաթ | Avak chapate | Semaine Sainte |
| Ճրագալոյց Զատկի (Շաբաթ) | Djerakalouyts Zadgi (chapate) | Veille (vigile) de Pâques (samedi) |
| Զատկի-Յարութիւն Տ.Մ.Յ.Քրիստոսի | Zadig - Haroutioune Krisdossi | Pâques - Résurrection de N.S Jésus-Christ |
| Յինունք, Յիսունք | Hinounk, hissounk | Période de 50 jours avant Pâques |
| Յինանց |
Hinants | Relatif à la période des 50 jours qui suivent Pâques (jusqu'à Pentecôte) |
| Աւետում Սրբուհւոյ Կուսին Մարիամու | Avedoum | Annonciation à la sainte Vierge ( 40 ème jour de Pâques) |
| Համբարձում (Քրիստոսի) | Hampartsoume | Ascension (du Christ) (40ème jour de Pâques) |
| Հոգեգալուստ | Hokékalousde | Pentecôte (40ème jour de Pâques) |
| Վարդավառ (Պայծառակերպութիւն) | Vartavar | Transfiguration (du Christ ) |
| Վերափոխւմն Սուրբ Աստուածածնի | Vérapokhoume | Assomption de la sainte Vierge |
| Խաչվերաց |
Khatchvérats | Exaltation de la Sainte-Croix |
| Վգաարայ
Խաչ |
Varaka khatch | Sainte Croix de Varak |
| Ամենայն
Սրբոց |
Aménayn Serpots | De Tous les Saints (Toussaint) |
| Յիսնակաց |
Hisnagats | Quinquagésime (avant Théophanie) |
| Սուրբ Երրորդութիւն | Sourp Yérortoutioune | Sainte Trinité |
| Սուրբ Հաղորդութիւն | Sourp Haghortoutioune | Saint Sacrement |
| Եկեղեցւոյ
տօն (Շողակաթ) |
Yéguéghétsvo done | Fête de l'Eglise |
| Սրբոց Թարգմանչաց | Serpots Trakmantchatse | Des saints Traducteurs |
| Յովհաննու Մկրտչի | Hovanou Meguerdchi | De saint Jean Baptiste |
| Ստեփաննոսի |
Stépanossi | De saint Etienne |
| Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորչի | Sourp Krikor Loussavoritch | De saint Grégoire l'Illuminateur |
| Առագելոց |
Arakélots | Des Apôtres |
| Մարգարէից |
Markaréyts | Des Prophètes |
| Հայրապետաց |
Hayrabédats | Des Patriarches |
| Թագաւորաց | Takavorats | Des Rois |
| Մարտիրոսաց | Mardirossats | Des Martyrs |
| Ճգանւորաց |
Djeknavorats | Des Ermites |
| Կուսանաց |
Goussanats | Des Vierges |
| Վարդանանց |
Vartanants | Des Vartaniens (Vartanants) |
| Զինաւորաց | Zinvorats | Des Soldats |
| Հրեշտակաց | Hrécgdagats | Des Anges |
| Չարչարանք Տիառն Մերոյ | Tchartcharank Diaren mérots | Passion du Christ |
| Գիւտ Խաչ | Kud Khatch | Sainte-Croix |
| Կրկնազատիկ,
Նոր Կիրակէ (8-րդ օր Զատկի) |
Grgnazadig, nor guiragui | Quasimodo - dimanche octaves de Pâques |
| Կիւրակէ | Guragué | Dimanche |
| Կիրակի |
Guiragui | Dimanche |
| Յաւուր պատշաճի | Havour badchadji | Approprié à la journée - selon le jour, selon l'indication |
| Երեւումն | Yérévoume | Apparition |
Différentes places dans l'église |
||
Եկեղեցւոյ բաժանումներ եւ վայրեր |
||
| Ատեան |
Adyane | Centre de l'église |
| Աւազան | Avazane | Baptistère |
| Աւանդատուն |
Avantadoune | Sacristie - annexe d'une église où sont déposés les vases sacrés, vêtements liturgiques,les registres de baptême et de mariage |
| Բեմ,ամպիոն,սրբազան
(սրբազան : աւագ խորանի ետին) |
Pém, ambione, serparane | Bema, abside,Chaire ou tribune (abside: l'arrière de l'autel principal) |
| Գաւիթ | Kavit | Vestibule, parvis |
| Դաս (աջ դաս, ձախ դաս) | Tasse | Cour |
| Դուռ, Աւագ դուռ | Tour, avak tour | Porte,portail |
| Եկեղեցի | Yéguéghétsi | Eglise |
| Մայր եկեղեցի | Mayr yéguéghétsi | Cathédrale |
| Թեւ | Téve | Transept, aile |
| Խորան, աւագ խորան | Khorane | Autel, sanctuaire, autel principal |
| Խորհրդանոց | Khorertanotse | Niche |
| Խորշ | Khorch | Oblatorium( à droite et à gauche des murs d'abside) |
| Որմնախորշ | Vormakhorch | Niche |
| Խաչկալ | Khatchgal | Porte(croix |
| Յարկ Սրբութեան | Harg serpoutiane | Sanctuaire |
| Նաւ |
Nave | Nef, choeur |
| Պատուանդան |
Badvantane | Marche d'autel, piédestal |
| Սուրբ Սեղան, Բեմ (վրան ամպհովանի,կամար) | Sourp séghane, pém | Saint autel (dais en couverture) |
| Փոքր Սեղան | Pokr séghane | Petit autel |
| Վարագոյր | Varakouyr | Rideau |
| ձգեսցեն
(զգեսցեն) զվարագոյրն (կը փակուի) |
Tskestséne zvarakouyr | On ferme le rideau |
| քարշեսցեն
զվարագոյրն (կը բացուի) |
Karchesténe zvarakouyr | On ouvre le rideau |
| Դռնբացէք |
Trnpatsék | Ouverture du rideau de l'autel |
| Տաճար |
Dadjar | Temple |
| Տաղաւար,տապանակ | Daghavar, dabanag | Tabernacle |
Ustensiles rituels: vêtement, récipients,instruments. |
||
Ծիսական սպասներ հանդերձք, աման, անօթ, գործիք |
||
| Աշտանակ, մոմակալ | Achdanag, momagal | Chandelier |
| Pazbane | Manipule - partie du vêtement sacerdotal ( manchon d'étoffe) que le prêtre passe à l'avant bras. | |
| Բուռվառ |
Pourvar | Encensooir |
|
Գաւազան հովուական, վարդապետական |
Kavazane Hovvagane ,vartabédaguane |
Crosse - pastorale (tenu de la main gauche par l'évêque- signe d'autorité épiscopale) - doctorale (utilisé par les prêtres, prélats évêques - signe d'autorité d'enseignement) |
| Գրակալ (ատենի, դասու,սեղանի,բեմի) | Kragal | Pupitre, lutrin |
| Եմիփոոն | Yémiporone | Pallium - ornement secerdotal fait dans un tissu fin et riche brodé de croix que les primats et archevêques portent autour du cou pendabt les deux premières parties de la liturgie ( préparation et Synaxe) ou autres occasions solenelles. |
| Խաչ (ձեռաց) - լանջախաչ | Khatch( tsérats)- lantchakhatch | Croix tenue à la main - croix pectorale |
| Խաչվառ, խաչադրօշ | Khatchvar, khatchatroch | Bannière de la croix |
| Խաչվառ | Khatchvar | Voile dont on se sert pour tenir la croix |
| Խունկ, Խնկաման | Khoungue, khenguamane | Encens, encensoir |
| Խոյր, արտախոյր | Khouyr, ardakhouyr | Tiare, mitre |
| Ծածկոց |
Dzadzgotse | Voile - tissu fin carré servant àa couvrir entièrement le calice et le pathène. Symbolise le mustère. |
| Ծնծղայ |
Dzendzgha | Cymbales |
| Հանդերձ | Hantérts | Vêtements |
| Հաց | Hatse | Pain (eucharistique) |
| Անխմոր հաց | Ankhemor hatse | Pain sans levain (pain azyme) |
| Մաս |
Mass | Pain bénit |
| Նշխար |
Nechkhar | Hostie - le Corps du Christ - petite rondelle de pain de froment sans levain (dans les églises latine, arménienne,maronite ) consacrée au cours de la messe |
| Հողաթափ | Hoghatape | Mules |
| Ճաճանչ |
Djadjantch | Ostensoir - pièce d'orfèvrerie destinée à contenir et à exposer l'hostie consacrée à l'adoration des croyants ( en forme de soleil rayonnant) |
| Մաղզնմայ,
սուրբ անօթ |
Maghzma | Patène - vase sacrée, petite assiette servant à l'oblation de l'hostie |
| Մոմ | Mome | Cierge, bougie |
| Միւռոն | Murone |
Saint-Chrême - liquide sacrée préparée par le catholicos suivant un rite spécial - ingrédients: huile d'olive, baume, encens parfumé provenant d'arbres et de fleurs
|
| Իւղ
(միւռոն) երեխայից, հիւանդաց |
Yough (murone) - Yérékhayits, hivantatse | Huile (saint-Chrême) pour catèchumènes ou pour malades |
| Նուէր,
ընծայ |
Nevér, endza | Don |
| Շապիկ | Chabig | Chemise |
| Շուրջառ |
Chourtchar | Chasuble |
| Ուրար | Ourar | Etole |
| Պանակէ | Banagué | Medaillon pectoral représentant la sainte Vierge à l'enfant Jésus |
| Պատմուճան | Badmoudjan | Tunique,toge |
| Սաղաւարտ | Saghavarde | Casque ou couronne |
| Սկիհ |
Seguih | Calice - vase sacrée où se fait la consécration du vin, lors de l'Eucharistie |
| Սկիհի ծածկոց | Seguihi dzadzguotse | Pale - linge sacré, carré et rigide, dont le prêtre recouvre la patène et le calice pendant la Messe |
| Վեղար | Véghar | Capuchon de tissu noir de religieux régulier arménien - pointu au sommet, repose sur un couvre-chef, descend au niveau des yeux à l'avant, et jusqu'à la taille à l'arrière |
| Գշոց | Kchots | Eventail |
Organisation de l'Eglise |
||
Եկեղեցւոյ վարչական կազմակերպութիւն |
||
|
|
|
|
| Հովուութիւն |
Hovvoutioune | Paroisse |
| Թեմ, Առաջնորդութիւն | Tém, aratchnortoutioune | Diocèse |
| Առաջնորդարան |
Aratchnortarane | Prélature |
| Ծուխ, ծխական | Dzoukh,dzekhaguane | Paroisse, paroissien, paroissial |
| Թեմական խորհուրդ | Témagane khorhourte | Conseil diocésain |
| Պատգամաւոր | Badkamavor | Délégué |